Zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech

W Niemczech istnieją dwa rodzaje zasiłku dla bezrobotnych: Arbeitslosengeld I (ALG I) i Arbeitslosengeld II (ALG II), znany również jako Hartz IV (a od 2023 roku jako Bürgergeld). Ten tekst skupia się na Arbeitslosengeld I, który jest świadczeniem ubezpieczeniowym, przysługującym osobom, które opłacały składki na ubezpieczenie od bezrobocia.

Kto może otrzymać Arbeitslosengeld I w Niemczech?

Aby otrzymać Arbeitslosengeld I, musisz spełnić następujące warunki:

• Być bezrobotnym: Oznacza to, że nie masz pracy lub pracujesz mniej niż 15 godzin tygodniowo.
• Być zarejestrowanym jako osoba poszukująca pracy w Agentur für Arbeit (urzędzie pracy).
• Spełnić okres wyczekiwania (Anwartschaftszeit): Oznacza to, że w ciągu ostatnich 30 miesięcy przed rejestracją jako osoba bezrobotna, przez co najmniej 12 miesięcy byłeś/aś objęty/a obowiązkowym ubezpieczeniem od bezrobocia (czyli pracowałeś/aś na umowę o pracę i odprowadzałeś/aś składki). Okres ten może być skrócony w niektórych sytuacjach (np. z powodu opieki nad dzieckiem). Uwaga: Przepisy dotyczące okresu wyczekiwania mogą ulec zmianie, więc zawsze warto sprawdzić aktualne informacje na stronie Agentur für Arbeit.
• Aktywnie poszukiwać pracy: Musisz wykazywać, że aktywnie szukasz pracy, np. odpowiadając na oferty pracy, uczestnicząc w spotkaniach doradczych w urzędzie pracy.
• Być obywatelem UE/EOG/Szwajcarii lub posiadać zezwolenie na pobyt, które uprawnia do podjęcia pracy w Niemczech. Jako Polak, obywatel UE, masz prawo do swobodnego przemieszczania się i podejmowania pracy w Niemczech, a co za tym idzie, prawo do ubiegania się o zasiłek, po spełnieniu pozostałych warunków.

Ile wynosi Arbeitslosengeld I?

Wysokość Arbeitslosengeld I zależy od Twojego poprzedniego wynagrodzenia. Zasadniczo wynosi:

• 60% Twojego średniego miesięcznego wynagrodzenia netto z ostatnich 12 miesięcy (liczonego przed odliczeniem podatków i składek, ale z uwzględnieniem pewnych limitów), lub
• 67% tego wynagrodzenia, jeśli masz co najmniej jedno dziecko (na które przysługuje Ci zasiłek rodzinny Kindergeld).

Do obliczenia zasiłku bierze się pod uwagę tzw. Bemessungsentgelt, czyli wynagrodzenie podlegające składkom na ubezpieczenie społeczne. Istnieje górny limit tego wynagrodzenia (Beitragsbemessungsgrenze), który jest corocznie aktualizowany. Oznacza to, że nawet jeśli zarabiałeś/aś bardzo dużo, Twój zasiłek nie przekroczy określonej kwoty.

Przykład: Jeśli Twoje średnie miesięczne wynagrodzenie netto (po uwzględnieniu limitów) wynosiło 2000 euro, Twój zasiłek wyniesie 1200 euro (60%) lub 1340 euro (67% – jeśli masz dziecko).

Urząd Pracy udostępnia kalkulatory online, dzięki, którym sprawdzisz, ile może wynosić Twój zasiłek: [https://www.pub.arbeitsagentur.de/start.html;jsessionid=tq6YQyM874L8P1Hj0J7w58t2fD4k4c-71h1p43g0_Xy_4q9c3H22!-297517128](https://www.google.com/search?q=https://www.pub.arbeitsagentur.de/start.html%3Bjsessionid%3Dtq6YQyM874L8P1Hj0J7w58t2fD4k4c-71h1p43g0_Xy_4q9c3H22!-297517128)

Jak długo można pobierać Arbeitslosengeld I?

Czas pobierania zasiłku zależy od Twojego wieku i okresu, przez który opłacałeś/aś składki na ubezpieczenie od bezrobocia w ciągu ostatnich 5 lat:

• Osoby poniżej 50 roku życia:
  
  • 12 miesięcy – jeśli opłacałeś/aś składki przez co najmniej 24 miesiące.
  • Krótszy okres – jeśli opłacałeś/aś składki przez krótszy czas (minimum to 6 miesięcy zasiłku przy 12 miesiącach składkowych).
• Osoby w wieku 50 lat i starsze: Okres pobierania zasiłku może być dłuższy, nawet do 24 miesięcy, w zależności od wieku i stażu pracy.

Arbeitslosengeld I a praca na Minijob

Podczas pobierania Arbeitslosengeld I możesz podjąć pracę na Minijob (czyli pracę z wynagrodzeniem do 520 euro miesięcznie). Musisz jednak zgłosić ten fakt do urzędu pracy. Twoje zarobki z Minijob będą miały wpływ na wysokość zasiłku:

• Dochód do 165 euro miesięcznie jest wolny od potrąceń (Freibetrag).
• Dochód powyżej 165 euro jest częściowo potrącany z zasiłku. Zazwyczaj potrąca się 80% kwoty przekraczającej 165 euro.

Przykład: Jeśli zarabiasz 400 euro na Minijob, to 165 euro jest wolne od potrąceń. Z pozostałych 235 euro (400-165), potrącone zostanie 80%, czyli 188 euro. Twój zasiłek zostanie pomniejszony o 188 euro.

Ważne! Nie możesz pracować na Minijob więcej niż 15 godzin tygodniowo, będąc na zasiłku. W przeciwnym razie, utracisz status bezrobotnego i prawo do zasiłku.

Co po Arbeitslosengeld I?

Jeśli po wyczerpaniu Arbeitslosengeld I nadal nie znajdziesz pracy, możesz ubiegać się o Arbeitslosengeld II (Bürgergeld). Jest to świadczenie socjalne, przyznawane na podstawie kryterium dochodowego i majątkowego.

Podsumowanie i ważne informacje

• Arbeitslosengeld I to zasiłek dla osób, które straciły pracę i opłacały składki na ubezpieczenie od bezrobocia.
• Wysokość zasiłku zależy od Twojego poprzedniego wynagrodzenia i sytuacji rodzinnej.
• Czas pobierania zasiłku zależy od wieku i stażu pracy.
• Możesz pracować na Minijob podczas pobierania zasiłku, ale wpłynie to na jego wysokość.
• Zawsze zgłaszaj wszelkie zmiany swojej sytuacji do Agentur für Arbeit.
• W razie wątpliwości, skontaktuj się z doradcą w urzędzie pracy. Mówią oni także po polsku.

Pamiętaj, że przepisy dotyczące zasiłku dla bezrobotnych mogą ulegać zmianom. Aktualne informacje znajdziesz zawsze na stronie internetowej Agentur für Arbeit: www.arbeitsagentur.de