W Niemczech funkcjonuje system progresywnego opodatkowania, który bezpośrednio zależy od wysokości osiąganych dochodów. Jak ten system wpływa na zarobki i jakie są jego najważniejsze aspekty, które warto znać, pracując w Niemczech?
Jak działa progresywny podatek dochodowy w Niemczech
System progresywnego opodatkowania w Niemczech oznacza, że wraz ze wzrostem dochodu, rośnie również stawka podatku, którą trzeba zapłacić. Aby lepiej zrozumieć ten mechanizm, można go porównać z innymi modelami opodatkowania. Przykładem mogą być dwie osoby – Marek i Zosia.
W przypadku stałej stawki podatkowej, każdy płaci określoną procentową część swoich dochodów. Jeśli stawka wynosi 10%, Marek, zarabiający 10 000 euro, zapłaci 1000 euro podatku, natomiast Zosia, z dochodem 20 000 euro, zapłaci 2000 euro. W systemie progresywnym sytuacja wygląda jednak inaczej. W Niemczech wysokość podatku rośnie wraz z dochodami. Przykładowo, Marek z dochodem 10 000 euro zapłaci 10% podatku (1000 euro), natomiast Zosia z dochodem 20 000 euro zapłaci łącznie 3000 euro, przy czym jej efektywna stawka podatkowa wyniesie 15%. Pierwsze 10 000 euro dochodu Zosi zostanie opodatkowane stawką 10% (1000 euro), ale każde kolejne 10 000 euro już stawką 20% (2000 euro). Taki model opodatkowania obowiązuje również w Niemczech.
Stawki podatkowe w Niemczech od 2024 roku
Od 2024 roku w Niemczech obowiązuje minimalna stawka podatku dochodowego w wysokości 14%, która dotyczy dochodów przekraczających 11 605 euro rocznie. Dochody poniżej tej kwoty są wolne od podatku, co określa się mianem kwoty wolnej od podatku. Oto przegląd obowiązujących stawek:
- Dochód do 11 604 euro: 0%
- Dochód od 11 605 do 17 005 euro: 14 – 24%
- Dochód od 17 006 do 66 760 euro: 24 – 42%
- Dochód od 66 761 do 277 825 euro: 42%
- Dochód powyżej 277 826 euro: 45%
Przykładowo, Marek, którego dochód nie przekracza kwoty wolnej od podatku, nie będzie zobowiązany do jego płacenia. Z kolei Zosia, z dochodem 20 000 euro, zapłaci podatek według progresywnej skali, co oznacza, że jej średnie obciążenie podatkowe wyniesie 8,8%, czyli 1759 euro. Jeśli jej dochód wynosiłby 15 000 euro, to podatek wyniósłby 3,87%, co odpowiada kwocie 581 euro.
Zimna progresja podatkowa w Niemczech
Zjawisko zimnej progresji odnosi się do sytuacji, w której wzrost wynagrodzenia zostaje zneutralizowany przez inflację, co jednocześnie prowadzi do wyższych obciążeń podatkowych. W efekcie, mimo nominalnego wzrostu płac, realna siła nabywcza może maleć.
Zosię, singielkę z pierwszej klasy podatkowej, można tutaj podać jako przykład. W 2023 roku jej miesięczne wynagrodzenie brutto wynosiło 3500 euro. Po otrzymaniu 3% podwyżki, jej pensja brutto wzrosła o 105 euro, ale w rzeczywistości na jej koncie pojawiło się jedynie 57,43 euro więcej. Choć nominalnie jej wynagrodzenie wzrosło o 3%, to wzrost netto wyniósł jedynie 2,47%, ponieważ wyższe wynagrodzenie brutto wiązało się z koniecznością zapłacenia wyższej stawki podatku. Dodatkowo, gdy weźmiemy pod uwagę inflację – na przykład 1% w styczniu 2021 roku – realny wzrost wynagrodzenia Zosi wyniósłby tylko 1,35%. W roku 2022 inflacja wyniosła jednak aż 8,1%, co w praktyce zniwelowało realną wartość podwyżki, a nawet spowodowało pogorszenie jej sytuacji finansowej.
To pokazuje, jak skomplikowany i wieloaspektowy jest wpływ systemu podatkowego na zarobki w Niemczech, szczególnie w kontekście zimnej progresji.
